Duitse recensie over ‘De stalkster’ door de studente Nederlands Hanna Steger uit Duisburg-Essen

„De Stalkster“ Mirjam Rotenstreich

Das Buch hat bei mir von der ersten Seite an immer wieder Fragen aufgeworfen, was zu einem Weiterlesen führte, da ich die Fragen beantwortet haben wollte. Die Fragen die sich mir stellen waren eher allgemeine wie z.B. Warum passiert das jetzt? Oder was hat das mit den Vorkommnissen zu tun? Die Geschichte beginnt im Jetzt, aber dann werden erstmal Rückblicke erzählt, was durchaus positiv ist, da sonst Zusammenhänge nicht deutlich wären. Jedoch sind die Rückblicke nicht gekennzeichnet, so dass es teilweise schwierig ist den Zeitsprüngen zu folgen. Da Niederländisch nicht meine Muttersprache ist, habe ich mich gefragt, ob es deswegen manchmal schwierig war den Zeitsprüngen zu folgen. Eine Frage die sich mir relativ lange gestellt hat, war: Wieso heißt das Werk „De Stalkster“. Dies wurde aber im Laufe des Buches deutlich und der Titel erscheint einleuchtend und passend, obwohl ich nur vom Titel ausgehend etwas anderes erwartet hätte.

Faszinierend war, dass es immer wieder unerwartete Wendungen im Handlungsverlauf gab. Aber auch die Entwicklung der Hauptfigur war nicht vorhersehbar, so dass es zu einem anderen Schluss des Buches kam. Doch eigentlich war nicht nur der Schluss anders als erwartet, sondern die gesamte Geschichte. Diese unerwarteten Wendungen sorgen für eine Art Spannungsaufbau und dafür, dass man von dem Buch in einen Bann gezogen wird, da man wissen will wie es weitergeht und was eigentlich genau geschehen ist bzw. was genau die Hauptfigur, Elsemijn vor hat.

Die Thematik ist sehr vielseitig und reicht von einer Liebesbeziehung über Tod und Verlust hin zu einer psychischen Besessenheit. Ich würde das Buch als gelungen bezeichnen, da die unerwarteten Wendungen den Leser fesseln. Und die Thematik etwas darlegt, was jeder Mensch nachempfinden kann, nämlich die Trauer um einen geliebten Menschen. Rotenstreich lässt deutlich werden, zu was Menschen fähig sein können, wenn sie mit ihrer Trauer und dem Verlust nicht fertig werden und niemanden haben, der sie auffängt. cropped-profielfoto-de-stalkster.jpg

De Noorman/Noorderlicht

Over publiciteit rondom mijn nieuwe roman De stalkster heb ik niet te klagen. Maar het is de interesse vanuit specifiek één hoek die mij persoonlijk raakt: een interview in Noorderlicht, het tijdschrift van ‘De Noorman’: ‘Dé onafhankelijke vereniging voor de Noorse Boskat liefhebber.’

Vanaf het moment dat Tygo & Tasha bij ons woonden, hebben we jarenlang een abonnement gehad op Noorderlicht. Volgens zijn we ermee opgehouden toen Tonio op zichzelf ging wonen. Ook daaruit valt te concluderen dat  de Noorse Boskat op de eerste plaats een ‘project’ van Tonio was.

Tonio had het dan ook prachtig gevonden dat T & T via een omweg in dat blad terecht zouden komen. Niet vanwege een wedstrijd die ze als mooiste Noorse Boskat gewonnen hadden, daar was Tonio mordicus tegen, maar om wie ze zijn en welke plek ze in ons gezin innamen en nog steeds innemen bij Adri en mij.

Daarom is de ruimte die ik in Noorderlicht toebedeeld krijg mij zeer, zeer lief. Tonio zal er, samen met zijn lievelingen T&T, prominent in woord en beeld aanwezig zijn.

In De stalkster

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
Tonio's grote liefde: Tygo
Tonio’s grote liefde: Tygo

De stalkster

profielfoto-de-stalkster

Orpheus mocht zijn gestorven vrouw Eurydice uit de onderwereld wegvoeren, terug naar het leven, op voorwaarde dat hij tijdens die tocht niet over zijn schouder naar haar zou omkijken. Hij kon de verleiding niet weerstaan – en verloor haar voor eeuwig. Dat is de mythe. Maar is het in onze werkelijkheid bij hoge uitzondering ook mogelijk om een gestorven geliefde uit de dood terug te halen? Elsemijn is, op het krankzinnige af, ontroostbaar na de moord op haar grote liefde Binck. Dat hij orgaandonor blijkt, en zijn nog warme lichaam wordt ‘leeggeroofd’, brengt Elsemijn op een wanhopig idee. Zij heeft namelijk in haar rouw maar één doel: een laatste keer de hartenklop van Binck voelen. De realisering van haar plan is ingewikkeld en grenst aan het onmogelijke – maar haar verlangen is te overweldigend om de hartverscheurende poging niet te wagen.

Een lezersreactie:

Bij de eerste paar hoofdstukken dacht ik oh het is een thriller maar niets is minder waar De stalkster is gewoon min of meer een realistisch verhaal over een zéér actueel onderwerp namelijk donor zijn of niet zijn en de gedachten die je kunt hebben bij het afstaan van bv een donor hart. Onderdelen van je eigen lichaam die na je dood ” voortleven” in het lichaam van een ander… dat is een vreemd gevoel en dat maakt dat je twijfels hebt over het wel of niet donor worden. En……zoals je onlangs tegen mij zei ” met het verliezen van je kind verlies je een stuk van je eigen lichaam” ! En je redacteur heeft gelijk die rode draad loopt door je boek “Stalkster”! Je had het verlies en je gevoelens (ongewild?)omtrent Tonio niet beter kunnen omschrijven ……een Top roman.

‘De stalkster’ en ‘Tonio’: de film

t

Wat een week. Of beter gezegd, wat een weken. Eerst de publicatie van mijn nieuwe roman De stalkster en alles wat daar bij hoort: presentatie, interviews, andere publiciteit genereren voor mijn papieren boreling. Kort daarop de première van de film Tonio en alles wat daar weer bij komt kijken. (Die rode loper met tientallen fotografen en journalisten die allemaal dezelfde vragen stellen. Waar zijn we in godsnaam in terecht gekomen, denk ik dan. Mijn handen jeuken om originele plannen te bedenken. Allereerst weg met die rode loper.)

Alles ging goed die afgelopen weken. Verontrustend goed. Dat is misschien nog wel het meest wonderlijke aan ons leven, zoals zich dat heeft voltrokken na de dood van Tonio. Het wegvallen van hem, hij, die ons het dierbaarst was, heeft ons leven voorgoed kapot gemaakt. Het gevoel niet verder te willen leven heeft mij lang beheerst. Het leek me niet meer dan vanzelfsprekend en het is eigenlijk nog steeds een onderliggende gedachte. Alleen, dat is nog niet zo makkelijk, dat doodgaan, bedoel ik. Hoe moet je dat doen? De strop, de trein, de polsen, pillen, heel veel pillen? En dan zijn er nog de mensen die je door zo’n definitive daad met nog meer verdriet opzadelt: mijn zus Hinde, Adri’s broer Frans om maar eens twee personen te noemen. Als enig alternatief blijft dan over: het opbouwen van een nieuw leven, maar dan wel op de fundamenten van het verlies. Dat is misschien nog wel moeilijker dan doodgaan. Adri en ik hebben alles op alles gezet op dat te doen slagen. Ons wapen was en is het schrijven. Daar hebben we ons met alle kracht – en die bleek groot – op geworpen. Dat de uitwerking zo goed zou uitvallen wisten we niet en hadden daar ook nooit op durven hopen, met de première van de film Tonio, gebaseerd op Adri’s requiemroman over ons lieve jongetje als hoogtepunt.  Ik ben daar ontzettend blij mee en heel dankbaar voor wat ons overkomt.

Alleen: ik hoef maar naar een kiekje te kijken met Tonio erop en ik voel me misselijk worden, tot kotsens toe en dat is geen ‘bij wijze van spreken’. Maar mensen, wat verlang ik naar die periode dat ik de buitenwereld weer de buitenwereld kan laten. Dat ik me juist gereguleerd aan die pijn van het gemis kan overgeven en de toekomst tegemoet kan treden met het werken aan een volgend boek.TONIO LACHEND

 

Apres publicatie moeheid

Dat het fijn is een boek af te hebben en uitgegeven is waar. Helaas zit er toch ook een moeilijke kant aan en dan heb ik het niet over hoe de roman zal ‘vallen’ bij recensenten en lezers, maar over de vermoeidheid, het gevoel gesloopt te zijn. Het is echt waar. Als ik niet aan het schrijven ben, word ik overvallen door een intens soort moeheid, die alleen maar naar mijn bed doet verlangen. Daar val ik direct in slaap en wordt ik helemaal beroerd wakker. De oplossing van het probleem ligt dan ook helemaal niet bij het slapen. De enige manier om weer energie te krijgen, is door verder te gaan met schrijven. Nu is het voor mij in de huidige situatie onmogelijk tijd en rust te vinden om aan mijn volgende roman te werken. Gelukkig heb ik gemerkt dat zelfs het schrijven van eenvoudige mailtjes voor een deel al het probleem oplost. Als ik schrijf, stroomt het in mijn hoofd, is er geen plaats voor vermoeidheid. Gelukkig dat ik dit ontdekt heb. Van overdag slapen tot aan het wegzakken in somberheid is niet zo’n lange weg. Voor dat je het weet zit je in een flinke depressie en probeer daar dan maar weer eens uit te geraken…

Men zegt dat sporten goed is tegen geestelijke ongesteldheid. Het lichaam zou dan zelf  een stofje aanmaken, serotonine, dat net zo werkt als een antidepressivum. Waarom altijd alleen sport zo verheerlijken, bij uitstek een bezigheid waarbij de psyche geen grote prestaties hoeft te leveren. Er is ook nog zo iets als hersengymnastiek, misschien een wat ouderwets woord, maar dan toch wel één die de lading zeer goed dekt. Men is er inmiddels ook achter dat de hersenen geen statische, onveranderbare grijze troep is, maar wel degelijk aan veranderingen is onderhevig. Je hoofd aan het werk zetten, zorgt voor een positieve ontwikkeling van je hersenen en daarmee ook van je  gehele persoon.

Mijn advies: schrijf eens wat meer; iedere dag een half uurtje en je zult zien: ook dan maak je serotonine aan, of een ander ‘gelukstofje’ en zul je je een stuk vrolijker voelen.

 

De stalkster

Hè,hè, eindelijk weer eens (eigenlijk helemaal geen) tijd om een blog te schrijven. De foto’shieronder zijn van de presentatie van De stalkster afgelopen zaterdag, drie september bij de Tolhuistuin in de mooie IJzaal, met uitzicht over het IJ. Het interview met mijn oude studiegenoot en boekensamensteller Arjan Peters ging heel goed. Heerlijk om zo vertrouwd met iemand te zijn. Zoals te zien is, moest niet alleen ík boeken signeren, maar ontkwam ook Adri er niet aan zijn vulpen te voorschijn te halen.

Al mijn vriendinnen waren er, gelukkig ook Lotje uit Londen, samen met Alexandra. Verder Jessica Durlacher, Lisa Kuitert, Annemie Musteres, Nelleke de Boorder, Joke Boedels, Carla Hazewindus. Alleen Henriette van Aken ontbrak, wat ook vooral voor haarzelf heel jammer was. Ze had zich er zo op verheugd.

Vanavond moet ik in de Flexbieb op IJburg optreden. Ben heel benieuwd. Nog nooit op IJburg geweest.

foto’s Cris van Houts.

manuscripta584chrisvanhoutsmanuscripta552chrisvanhoutsmanuscripta600chrisvanhoutsmanuscripta593chrisvanhouts

 

De stalkster en Tonio

Ik wilde een geheel op fictie gebaseerde roman schrijven die niks met mijn joodse achtergrond te maken had, niks met mijn jeugd en niks met Tonio. Dat is gelukt… Dacht ik. Tot mijn redacteur tegen me zei: ‘Je hoofdpersonage verliest haar kind en haar man, het boek gaat over orgaandonatie en het centrale thema is: hoe ver ga je om een geliefde dode tot leven te wekken… Maar de roman gaat niet over Tonio?’

Dus toch. Via een omweg, onbedoeld en zonder dat ik het door had, blijkt Tonio verbonden met dit boek, als door een navelstreng. Tonio is de voedingsbodem.

Het openbreken van een roman

Een dag niet schrijven maakt somber. Meerdere dagen niet schrijven maakt heel somber. Jammer genoeg is te situatie soms zodanig dat schrijven er die dag, of nog erger, dagen achtereen niet in zit. Ik bedoel hier schrijven waarin je je verliest, schrijven waarbij je van hogerhand woorden, zinnen, alinea’s, ja, zelfs hele pagina’s krijgt ingefluisterd, althans, zo ervaar je dat.

Was het schrijven aan mijn eerste roman, Salieristraat No. 100  een spannende onderneming – ik had nooit eerder een roman geschreven en ik moest me dus bewijzen – het werken aan Verloren mensen was net zo goed een enerverende onderneming, omdat ik moest bewijzen ook een tweede romen aan te kunnen. Het schrijfproces aanVerloren mensen werd helaas onderbroken door een tragedie van het kaliber dat eigenlijk alleen in romanvorm zou mogen plaatsvinden: de dood van je kind, in ons geval Tonio.

Daar waar Adri kracht putte uit het schrijven aan de requiemroman Tonio, verkeerde ik in een zodanige shock dat mijn dagen waren gevuld met overdag op de automatische piloot boodschappen doen en ’s avonds ondergedompeld in een roes van veel wodka (bedankt lieve papa dat je die goddelijke drank vroeger, toen hier in Nederland bijna niemand nog vodka dronk, in ons gezin hebt geïntroduceerd. Om de zoveel weken arriveerde er voor jou uit Polen pakketje met daarin twee flessen Stolignaya) met huilen, heel veel huilen. Ik weet zeker dat de tranen een behoorlijk percentage aan alcohol van de wodka bevatte. Waren ze niet zout geweest dan had ik ze opgevangen in mijn glas en opgedronken.

Mijn boek, Verloren mensen, lag iets van twee jaar stil. Na het weer opgepakt te hebben, werkte ik er tussen ’s ochtends 5 en 9 uur in een roes aan. Ik heb het ongetwijfeld al eerder geschreven, misschien zelfs meerdere keren, maar zeker sinds Tonio’s dood had ik dat ‘magische’ schrijven op dat tijdstip nodig om het leven aan te kunnen. Urenlang in de door mij zelf geschapen romanwereld ronddwalen, dat was het hoogste wat ik kon bereiken als het mij er om ging even vrijaf te hebben van Tonio, een korte pauze binnen die vreselijk lange vierentwintig uren die een etmaal bestrijkt.

Met het inleveren van Verloren mensen  bij mijn de redacteur, Ad van den Kieboom, brak de fase van het herschrijven aan. Passages die beter op een andere plek konden staan moesten geschrapt worden, of juist aangevuld met een andere tekst.  Maar, er gebeurde iets waar ik niet op had gerekend. De overdracht van het typoscript veroorzaakte bij mij het gevoel alsof er een deur – type onze voordeur – dicht ging tussen mij en het boek, de sleutel in het lipslot werd omgedraaid, er voor deze speciale gelegenheid twee nachtsloten, boven en onder in de deur werden gebruikt en vooruit,  de deur tenslotte ook nog eens met twee schuiven werd vergrendeld. Ik had de klus geklaard.  De roman bestond in zijn geheel. Natuurlijk is er, met veel dank aan Ad, uiteindelijk wel het één en ander veranderd aan de roman.

Nu, met De stalkster, zit ik met hetzelfde probleem. Ook nu lukt het me met moeite het boek, de roman, open te breken. Daarom ga ik samen met Ad op zoek naar het antwoord op de vraag waarom ik mijn typoscripten als zwaar bewaakte burchten ervaar. Heeft het met Tonio te maken, dat ik teveel pijn en een schreeuwend gemis voel als ik me niet kan overgeven aan de associatieve manier van schrijven dat mij zo gegoten zit dat ik er bijna niet van kan loskomen?

Wordt vervolgd

 

Werken aan mijn roman ‘De stalkster’

De komende tijd zullen er (bijna) geen  aanvullingen komen op Tygo, Tasha & Tonio. Ik zal me nu helemaal moeten richten op het afmaken van De stalkster, de roman die in september van dit jaar zal uitkomen. Ik hoop wel te tijd te hebben jullie op de hoogte te houden van mijn leven tijdens het schrijven aan mijn boek.

Berichten aan mij zijn altijd welkom.

Lieve groet,

MirjamOrpheus & Eurydice omslagfoto