Eliahoe, de informatieve stoorzender

Ik had net mijn laatste woord, gericht tot jou, papa, opgeschreven, toen ik voetstappen achter me hoorde. Ik draaide me om naar de deur van mijn werkkamer die half open stond, speciaal voor de katten, die daardoor vrijelijk in- en uit konden lopen, maar ik zag niemand.
Ineens was daar een stem:
‘U bent toch Mirjam Rotenstreich?’
Ik schrok dusdanig, dat ik, zoals altijd bij mij in situaties dat ik me bedreigd voel, mijn boven- en ondergebit op elkaar klapte, dit keer zo hard, dat een pijngolf mijn kin en aangezicht doortrok.
‘De jongste dochter van Natan Rotenstreich?’
Voorzichtig en enigszins angstig keek ik om me heen, onderwijl mijn gezicht aan beide kanten bij de scharnierpunten van mijn gebit masserend, maar nog steeds was ik de enige aanwezige in de kamer.
‘U kunt mij inderdaad niet zien, maar ik u wel.’
In plaats van de stem van een voor mij onzichtbaar wezen nog als griezelig te ervaren, raakte ik geïrriteerd.
‘Wie bent u,’ vroeg ik kortaf.
‘De profeet Eliahoe.’
‘En ik ben Mirjam, de zus van Mozes.’
‘Ik, Eliahoe, ben het echt.’
‘Sorry, ik ben niet in de stemming voor dit soort grapjes.’
‘Het is vanwege een serieuze zaak die u aangaat dat ik u bezoek.’
Plotseling herinnerde ik me dat zinnetjes, vergelijkbaar als ‘Ineens was daar een stem’ vaak voorkwamen wanneer er werd voorgelezen uit de Tora, vroeger, tijdens de joodse les op Rosj Pina, mijn lagere school. Toen zag ik daar niks vreemds in. Maar nooit had ik meegemaakt dat zo’n stem ook in werkelijkheid zijn stem liet horen.
‘Al bij de Brit Mila van uw vader stond er voor mij een stoel klaar,’ zei de stem.
‘Dat herinnert u zich nog?’
Hoorde ik het goed? Was ik het, Mirjam Rotenstreich, die nergens in geloofde, die alle geloven verafschuwde, maar dan nu wel serieus inging op een verklaring van een stem, behorend bij iemand die zich een profeet noemt, maar waarvan ‘vanzelfsprekend’ een fysieke aanwezigheid ontbrak.
‘Herinneren is niet het goede woord, maar aangezien uw vader ter wereld kwam in een orthodox joods gezin, kan het niet anders dan dat ze rekening hielden met mijn aanwezigheid.’
‘Dat moet ik dan maar aannemen, of te wel geloven?’ Iets in mij dwong me het gesprek met deze stem die verkondigde bij de profeet Eliahoe te behoren, voort te zetten.
‘Er kon in uw vader, net als in alle andere acht dagen oude jongetjes, een verlosser schuilen. Ik moest dus paraat staan.’
‘En, zeg me Eliahoe, hoe verliep mijn vaders ‘sollicitatiegesprek?’
’Zeker is dat er in hem geen Messias schuil ging.’
‘Dat moet voor u een hele teleurstelling zijn geweest om voor de zoveelste keer voor niets acte de présence te moeten hebben geven.’
‘Het was in elk geval niet de reden om later geen gebruik te maken van de gastvrijheid, elke Seideravond, bij jullie thuis.’
Daar raakte Eliahoe een gevoelige snaar. Aan de Seideravonden bewaarde ik één van mijn fijnste jeugdherinneringen en speciaal één daarvan kwam terug in mijn herinnering. Ik was een jaar of zeven, ik stond in de huiskamer voor de deur naar de gang en moest, zoals elk jaar, de deur opendoen voor de profeet Eliahoe. Op de schoorsteen stond, ook zoals dat hoorde, een glas zoete rode wijn op hem te wachten. Ik duwde de klink naar beneden, opende langzaam de deur en keek de gang in. Zoals verwacht: niemand. Toen dacht ik: als ik de wijn zelf opdrink, misschien dat de Messias denkt dat ík Eliahoe ben en hij me dan vanzelf achteraan komt. Ik dronk het hele glas in één keer leeg, met als resultaat dat mijn vader me dronken naar bed moest dragen. Daardoor kon ik niet meer zoeken naar de Afikoman, het stuk matze, dat onze ouders altijd voor Hinde en mij verstopte en waarmee we na de vondst ervan recht hadden op een cadeautje. Gelukkig kreeg ik de volgende dag alsnog mijn presentje.
‘Mirjam Rotenstreich?’ riep Eliahoe.
Ik ontwaakte uit mijn gedachten en vroeg, direct weer scherp: ‘Wat is dan wel de reden waarom u op geen van die Seideravonden bent komen opdagen?’
‘Daar was geen noodzaak toe.’
‘O, nee? Ik zou bijna gaan lachen als achter uw antwoord niet zo’n vreselijke onkunde stak, of eigenlijk domheid, iemand met uw taak onwaardig. Wat dacht u ervan dat met de Messias in uw kielzog mijn vader zijn familie had teruggekregen, mijn moeder haar eigen moeder, haar zus Mathilde en haar oudste zus Emma met man en dochtertje.’
‘Ik begrijp uw boosheid en het spijt mij zeer, maar ik kan alleen tot actie overgaan als de Messias mij daartoe opdracht geeft.’
‘Komt u mij vertellen dat die ‘verlosser’, wie dat ook mag zijn, alsnog zo direct komt opdagen, los van de Seideravond, en iedereen zal terug ‘toveren’, nu inclusief mijn vader, overleden in 2014 en mijn moeder, overleden in 2015 En laten we Tonio niet vergeten, overleden in 2010.
Diepe zucht van Eliahoe. ‘Was dat maar waar.’
‘Dat is nou precies waarom ik zo’n hekel heb aan het geloof: misbruik maken van de wanhoop van kwetsbare mensen. Geen enkel regime zo dictatoriaal en wreed voor de mensheid als het geloof, elk geloof. Toon uw gezicht en u kunt er een stomp van mijn vuist op verwachten.’
Toen zei Eliahoe heel zacht: ‘Ik heb zelf ook meer dan genoeg van die jaarlijks terugkerende stoelendans rond de Messias. Al die mensen die ik keer op keer moet teleurstellen. U weet niet hoeveel drek ik over me heen krijg, terwijl: don’t shoot the messenger.’
‘Pardon,’ zei ik.’
‘Ik heb me door de jaren heen meer hedendaagse taal aangeleerd, inclusief buitenlandse uitdrukkingen’ zei Eliahoe. ‘Maar om terug te keren naar het onderwerp: Als ik op die Seideravond geen teken van leven krijg van die ‘verlosser’ kan ik niks doen. Heel frustrerend, vooral omdat mijn leven juist voornamelijk bestaat uit het zich erbarmen over het joodse volk, met de hulp van God.’
‘Zoals het tot leven wekken van het zoontje van die arme weduwe in Sidon, die je eerder al, zolang de hongersnood zou voortduren, voorzag van meel en olie.’
Eliaoe was even stil.
‘Uit al die verhalen, die ik jarenlang, elke dag, elke week, elke maand opnieuw uit het oude testament voorgelezen kreeg, en waarin alles uiteindelijk goed komt, is het niet vreemd dat sinds de dood van mijn kind, juist díe vertelling boven is komen drijven.’
‘Dan kan het u, Mirjam Rotenstreich, ook niet heel erg verbazen dat ik hier ben om u mijn hulp aan te bieden.’
‘U gaat Tonio uit de dood terughalen,’ schreeuwde ik. ‘Zeg dat het waar is, dat u mij mijn kind gaat terugbezorgen. Alstublieft, kom tevoorschijn, ik wil u omhelzen.’ De stilte trad in. Ik huilde zonder geluid te maken, maar de tranen die in overvloed uit mijn ogen stroomden, bewezen hoe diep het verlangen van mij naar Tonio zat.
‘Nee,’ zei Eliahoe, u begrijpt mij verkeerd. Uw zoon weer tot leven wekken kan ik helaas niet, dat wil zeggen, nog niet, misschien ooit.’
Mijn huilen sloeg in een keer dood, de traanklieren stopten met de aanmaak van vocht. Hoe was het mogelijk dat ik er in was gestonken. Niet alleen praten met de Profeet, maar ook nog geloven dat hij bestond en als ultiem waanbeeld: zich verbeelden dat hij inderdaad bovenmenselijke krachten bezat, zoals in de vertelling over dat zoontje uit Sidon.
‘Ga weg, jij niet bestaand monster,’ riep ik Eliahoe toe.
‘Geef me de kans u te vertellen wat ik wil doen voor u.’
‘Het enige wat ik wil is Tonio weer bij me hebben. Verder interesseert mij niets.’
‘Met uw permissie,’ zei Eliahoe, ‘Dat is niet helemaal waar. U bent met uw vader bezig en ik wil u graag assisteren bij de zoektocht naar zijn leven.’
‘Geen behoefte aan.’
‘Alleen maar de dingen waarbij het u niet lukt om erachter te komen,’ zei Eliahoe.
‘Dat brengt mijn uitgangspunt van en werkwijze aan het boek in gevaar,’ zei ik.
‘Hoe kan bij het schrijven van een levensgeschiedenis meer kennis leiden tot een kwalitatief minder goed boek?’
‘Het heeft niks met kwaliteit van doen, maar met de poëtische lading die het boek moet hebben.’
‘Zie mij dan niet als Eliahoe, maar bijvoorbeeld als uw Informatieve Stoorzender.’
‘We zullen zien.’

Een gedachte over “Eliahoe, de informatieve stoorzender

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s